Hành trình của đội tuyển nữ Việt Nam tại World Cup 2026: Không chỉ là tỷ số

Trên sân vận động Forsyth Barr ở Dunedin, New Zealand, tối 20/7/2026, tiếng còi khai cuộc vang lên. Đội tuyển nữ Việt Nam bước vào trận đấu đầu tiên trong lịch sử tại World Cup. Cầu thủ mang áo số 7, Nguyễn Thị Tuyết Dung, nhìn lên khán đài nơi lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió lạnh phương Nam. Tôi nhớ ánh mắt của cô ấy – không phải sợ hãi, mà là một sự kiên định lặng lẽ, như thể cô ấy đã chờ đợi khoảnh khắc này từ rất lâu, từ những buổi tập dưới mưa ở Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia Hà Nội. Đó là khoảnh khắc mà tôi, với tư cách một nhà báo thể thao nữ gốc Việt sống tại Busan, đã chờ đợi suốt 6 năm kể từ khi tôi viết tay bài cảm nhận đầu tiên về bóng đá nữ trong phòng chờ bệnh viện năm 2026.

Bối cảnh: Hành trình đến với ngày hội lớn

Đội tuyển nữ Việt Nam đến World Cup 2026 với tư cách là nhà vô địch Đông Nam Á, nhưng họ là đội bị đánh giá thấp nhất giải. Bảng đấu của họ gồm Mỹ (đương kim vô địch), Hà Lan (á quân) và Bồ Đào Nha (đội bóng giàu kinh nghiệm châu Âu). Trước giải, chỉ có 3% người hâm mộ trên toàn thế giới tin rằng Việt Nam có thể giành điểm, theo khảo sát của FIFA. Nhưng những con số ấy không kể hết câu chuyện. Đội tuyển nữ Việt Nam đã trải qua 18 tháng chuẩn bị, với 10 trận giao hữu quốc tế, trong đó có 2 trận thắng trước đội tuyển nữ Đức (hạng 2 thế giới) – một chiến tích lịch sử. Tuy nhiên, truyền thông chính thống trong nước chỉ dành 3% thời lượng phát sóng cho bóng đá nữ, so với 97% cho bóng đá nam. Đây không phải là điều mới: sân cỏ không bao giờ ngủ quên, chỉ có người ta chọn cách quay đi.

Phân tích chiến thuật: Những mảnh ghép không hoàn hảo

Trận đấu với Mỹ kết thúc với tỷ số 0-3. Nhưng nếu nhìn vào dữ liệu, câu chuyện sâu hơn nhiều. Việt Nam chỉ cầm bóng 18% – con số phản ánh đúng thực lực, nhưng họ thực hiện 12 pha cắt bóng thành công và 9 lần phá bóng trong vòng cấm. Hậu vệ trái Nguyễn Thị Thuỳ Trang có 4 lần tắc bóng chính xác, cao nhất trận. Điều này cho thấy một hệ thống phòng ngự được tổ chức chặt chẽ, khác xa với những đội bóng yếu thường chỉ biết đá bừa.

Điểm sáng chiến thuật: Huấn luyện viên Mai Đức Chung đã sử dụng sơ đồ 5-4-1, nhưng thay vì phòng ngự thụ động, ông yêu cầu các tiền đạo cánh lùi sâu tạo thành khối 7 người khi mất bóng. Khi có bóng, họ chuyển nhanh sang 3-4-3 nhờ tốc độ của tiền đạo Huỳnh Như. Ở phút 37, một pha phản công 3 đánh 2 suýt đưa Việt Nam vào lịch sử: Huỳnh Như nhận bóng từ Tuyết Dung, xoay người dứt điểm nhưng bóng đi chệch cột dọc trong gang tấc. Khoảnh khắc ấy, tôi nghe thấy tiếng thở dài của cả một thế hệ người hâm mộ nữ.

Dữ liệu vô hình: Trong các trận đấu, tôi ghi nhận rằng các cầu thủ nữ Việt Nam chạy trung bình 11,2 km mỗi người, cao hơn 0,8 km so với mức trung bình của giải. Điều này không phải là phép màu, mà là kết quả của những buổi tập thể lực dưới cái nóng 38 độ C ở Hà Nội. Nhưng không có camera nào ghi lại những giọt mồ hôi đó.

Góc nhìn phản trực giác: Giá trị thương mại vs giá trị thi đấu

Người ta thường nói: “Bóng đá nữ không bán được vé”. Nhưng thực tế, các trận đấu của đội tuyển nữ Việt Nam tại World Cup 2026 có tỷ lệ lấp đầy khán đài trung bình 78%, trong khi các trận giao hữu của đội nam U23 Việt Nam chỉ đạt 35%. Tại sao truyền thông lại bỏ qua điều này? Bởi vì người ta nhớ tỉ số, nhưng tôi nhớ ánh mắt của em gái mình giữa đêm ấy. Em gái tôi, năm nay 16 tuổi, đã thức trắng đêm để xem trận Việt Nam – Hà Lan. Em nói: “Chị ơi, em muốn được như các chị ấy”. Em ấy không quan tâm đến tỷ số, em quan tâm đến những người phụ nữ đang chiến đấu trên sân.

Một góc nhìn khác: Khi đội tuyển nữ thua 0-7 trước Hà Lan, nhiều người cho rằng đó là thất bại nhục nhã. Nhưng tôi nhìn vào dữ liệu: Hà Lan có 34 cú sút, Việt Nam chỉ có 2. Tuy nhiên, thủ môn Trần Thị Kim Thanh đã có 10 pha cứu thua, một trong những con số cao nhất giải. Cô ấy không phải là siêu nhân, cô ấy là một người phụ nữ đã tập luyện 15 năm để đứng trong khung gỗ. Nếu đó là một thủ môn nam, người ta sẽ gọi cô ấy là “huyền thoại”. Nhưng vì là nữ, người ta chỉ gọi đó là “thất bại”.

Takeaway: Sự thay đổi đang diễn ra

Sau World Cup 2026, liên đoàn bóng đá Việt Nam đã công bố kế hoạch tăng gấp đôi ngân sách cho bóng đá nữ, từ 20 tỷ lên 40 tỷ đồng mỗi năm. Nhưng con số đó vẫn chỉ bằng 1/5 ngân sách cho bóng đá nam. Liệu điều này có thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về thể thao nữ? Tôi không chắc. Nhưng tôi biết rằng: ở nơi người ta chờ phép màu, tôi học cách viết bằng sự thật. Và sự thật là: những cô gái ấy đã không chỉ thi đấu, họ đã mở ra một cánh cửa cho thế hệ sau. Khi em gái tôi hỏi: “Làm thế nào để em trở thành cầu thủ?”, tôi trả lời: “Hãy nhìn vào các chị ấy. Họ không cần phép màu, họ chỉ cần một cơ hội công bằng.”

<br> <br> Bài viết dựa trên kinh nghiệm theo dõi bóng đá nữ của tôi từ năm 2026 và số liệu từ FIFA, VFF.