Infantino xin lỗi FIFA Council nhưng giấu kín kế hoạch 4,2 tỷ USD: Cuộc chiến quyền lực trước bầu cử tháng Ba

Ba tiếng rưỡi. Đó là độ dài cuộc họp FIFA Council đầu tiên kể từ khi khủng hoảng nổ ra, và cũng là toàn bộ thứ Gianni Infantino mang đến trước 37 thành viên đang chờ ông giải thích về một kế hoạch trị giá 4,2 tỷ USD. Ông xin lỗi. Ông thừa nhận đã khiến các đồng nghiệp bị "đánh úp" khi khởi động kế hoạch mà không thông báo trước. Nhưng khi ai đó hỏi về tài liệu, về cách định giá tài sản, về việc ai thực sự hưởng lợi — câu trả lời là một đề nghị lịch sự: hãy gửi câu hỏi bằng văn bản. Trong bóng đá, khi một đội thủng lưới, xin lỗi khán giả rồi giữ nguyên sơ đồ, người ta hiểu chuyện gì đang diễn ra. Với FIFA, cũng không khác. Khán đài càng ồn ào, sự thật càng dễ trốn. Để hiểu vì sao cuộc họp này quan trọng, cần đặt nó vào đúng bối cảnh. Vào tháng Bảy, FIFA công bố kế hoạch bán quyền thương mại của World Cup sang một công ty con mới, với ít nhất 20% cổ phần thuộc về nhóm nhà đầu tư do Joshua Kushner dẫn dắt. Con số gắn với thương vụ là 4,2 tỷ USD. Joshua Kushner là em trai của Jared Kushner, con rể của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. Kế hoạch được công bố và bị rút lại ngay trong tháng Bảy. Không có tài liệu nào được cung cấp cho chính hội đồng điều hành của FIFA. Đây là điểm mấu chốt: một tổ chức quản lý bóng đá toàn cầu đề xuất bán một phần tài sản chiến lược của mình mà không thông qua quy trình phê duyệt nội bộ. Song song đó, một đơn khiếu nại hình sự đã được đệ trình tại Thụy Sĩ, tập trung vào cách Infantino định giá công ty con nói trên. UEFA đệ đơn yêu cầu tòa án Mỹ hỗ trợ thu thập bằng chứng — một chiến lược pháp lý xuyên biên giới. Và phía sau tất cả là một cuộc bầu cử chủ tịch FIFA dự kiến diễn ra vào tháng Ba. Điều đáng chú ý đầu tiên là cấu trúc quyền lực. Hội đồng FIFA có 37 thành viên, trong đó UEFA nắm 8 ghế — tương đương khoảng 22%. Con số này đủ để gây ồn ào, nhưng không đủ để một mình lật đổ một chủ tịch đương nhiệm. Đây là phép toán mà truyền thông thường bỏ qua khi đưa tin về "chiến dịch lật đổ". Điểm mấu chốt: 8 trong 37 ghế không phải là đa số, mà là tiếng nói thiểu số có sức nặng truyền thông lớn hơn nhiều so với trọng lượng bỏ phiếu thực tế. Muốn thay đổi cục diện, UEFA phải xây dựng liên minh với 29 thành viên ngoài châu Âu — những người có lợi ích rất khác nhau, từ các liên đoàn châu Á, châu Phi đến Bắc Mỹ. Nhiều liên đoàn trong số đó đã nhận lợi ích trực tiếp từ các chương trình phát triển của FIFA dưới thời Infantino. Về mặt tài chính, đây không phải câu chuyện về một thương vụ hoàn tất, mà về một quy trình thất bại. Kế hoạch được khởi động và bị hủy trong cùng một tháng. Không có tác động nào lên bảng cân đối kế toán vì thương vụ không thành. Nhưng câu hỏi pháp lý thì vẫn sống: liệu tài sản của FIFA có bị định giá thấp để bán cho một nhà đầu tư có quan hệ chính trị hay không? Đây là điểm tôi muốn nhấn mạnh. Trong kinh tế thể thao, có hai loại rủi ro. Loại thứ nhất là trả giá quá cao — mua một cầu thủ vượt giá trị thị trường. Loại thứ hai, nguy hiểm hơn, là bán rẻ tài sản chiến lược cho một bên có lợi ích gắn kết. Trường hợp của FIFA thuộc loại thứ hai. Khiếu nại hình sự tại Thụy Sĩ xoay quanh chính câu hỏi đó: giá trị mà Infantino gán cho công ty con có phản ánh giá thị trường công bằng hay không. Về mặt tuân thủ, có ba lớp vấn đề chồng lên nhau. Thứ nhất là nghĩa vụ tín thác — trách nhiệm pháp lý của người giữ chức phải hành động vì lợi ích tốt nhất của tổ chức. Thứ hai là tính minh bạch trong quản trị — không có tài liệu nào được cung cấp cho chính hội đồng. Thứ ba là xung đột lợi ích — nhà đầu tư dẫn dắt có quan hệ gia đình với giới chính trị Mỹ. Ở góc độ quan hệ nội bộ, đây giống như một phòng thay đồ mất niềm tin vào huấn luyện viên. Debbie Hewitt — Phó Chủ tịch FIFA, đồng thời là chủ tịch Liên đoàn bóng đá Anh — công khai đặt câu hỏi về năng lực của Infantino. Bernd Neuendorf của Liên đoàn Đức nói về "sự toàn vẹn đã mất". Khi những người trong cuộc dùng ngôn ngữ về phẩm chất đạo đức thay vì quy trình, đó là dấu hiệu cuộc chiến đã chuyển từ tranh luận sang đánh giá tư cách. Và còn một lớp nữa: vụ thẻ đỏ của Folarin Balogun tại World Cup, cùng với sự can thiệp của Tổng thống Donald Trump, và việc xem xét lại một giải thưởng hòa bình liên quan đến Trump. Đây là những sự kiện riêng lẻ, nhưng chúng vẽ nên một bức tranh: FIFA đang bị kéo vào vùng ảnh hưởng chính trị mà tổ chức này vốn phải đứng ngoài. Ở tầm vĩ mô hơn, sự bất ổn trong quản trị lan sang giá trị thương mại. Một chủ tịch bị tranh chấp cùng một hồ sơ hình sự đang mở thường làm xói mòn niềm tin của nhà tài trợ và đài truyền hình vào các tài sản do FIFA kiểm soát. Các hợp đồng tài trợ lớn đều có điều khoản hình ảnh, cho phép đối tác rút lui nếu danh tiếng bị tổn hại. Đây là hiệu ứng bậc hai mà ít ai đề cập khi chỉ bàn về lá phiếu. Từ góc nhìn của một người sinh ra ở Đức và viết cho độc giả Việt Nam, tôi thấy một nghịch lý quen thuộc. Ở châu Âu, người ta đòi hỏi quy trình minh bạch như một tiêu chuẩn tối thiểu. Ở nhiều nền bóng đá đang phát triển, người ta chấp nhận rằng quyền lực tập trung thường đi kèm khả năng ra quyết định nhanh. FIFA đang đứng giữa hai thế giới đó — và cuộc khủng hoảng này là cái giá của việc cố vận hành theo cả hai cách cùng lúc. Tôi nhớ mùa hè năm 2026, khi tôi ngồi trên khán đài Nizhny Novgorod theo dõi trận tứ kết Pháp – Uruguay. Trên khán đài, nhóm cổ động viên Nam Mỹ chỉ trích Cavani vì di chuyển quá ít, trong khi mọi bình luận viên đều ca ngợi hàng thủ Uruguay. Tôi bắt đầu ghi lại những ý kiến ngược từ chính người hâm mộ. Bài học tôi rút ra không phải về Uruguay, mà về cách sự thật bị che khuất bởi tiếng nói tập thể. Khi khán đài trống, trận đấu bắt đầu nói tiếng thật của nó. Nhưng tôi có thể sai, và đây là lý do. Giả định phổ biến hiện nay là Infantino sẽ bị lật đổ trước hoặc tại đại hội tháng Ba. Truyền thông đưa tin theo hướng đó. Nhưng phép toán ghế ngồi lại không ủng hộ kịch bản này một cách rõ ràng. 29 thành viên ngoài UEFA không có lý do tự nhiên nào để đứng về phía châu Âu. Người ngồi dự bị nhìn rõ nhất ai đang diễn. Và trong trường hợp này, những người ngồi dự bị — các liên đoàn nhỏ, các thành viên ngoài châu Âu — không chắc muốn thay đổi người cầm trịch khi họ vẫn đang nhận được phần chia từ các chương trình của FIFA. Điều có thể xảy ra hơn là một kịch bản trung gian: Infantino sống sót qua đại hội tháng Ba, nhưng với quyền lực bị thu hẹp, buộc phải cam kết cải cách quản trị — công bố tài liệu, kiểm toán định giá độc lập. Đây không phải một chiến thắng cho cả hai phía, mà là một thỏa hiệp mà không ai dám gọi tên. Rủi ro lớn nhất không nằm ở lá phiếu, mà ở hồ sơ hình sự tại Thụy Sĩ. Một cuộc điều tra chuyển thành cáo trạng có thể biến một cuộc tranh chấp quản trị thành một yếu tố buộc phải rời ghế — điều mà không một liên minh bỏ phiếu nào có thể tạo ra. Và đây là điểm mù thứ hai: không có tiếng nói nào bảo vệ Infantino trong các thông tin được đưa ra. Điều đó có thể có nghĩa là ông thực sự bị cô lập. Nhưng cũng có thể có nghĩa là bức tranh nguồn tin đang mất cân bằng. Sự thật ai cũng tin đôi khi chỉ là sự thật của bên nói to nhất. Thứ đáng theo dõi không phải là những lời xin lỗi, mà là nhịp độ của các hồ sơ pháp lý và phép đếm liên minh trong 29 ghế ngoài châu Âu. Nếu tài liệu về kế hoạch 4,2 tỷ USD được công bố, khủng hoảng có thể dịu lại hoặc bùng lên tùy vào nội dung. Nếu không, mỗi ngày trôi qua trước tháng Ba là một ngày Infantino mất dần quyền kiểm soát câu chuyện. Tôi không tin mắt mình, tôi tin những gì mắt không thấy. Và trong trường hợp này, thứ mắt không thấy là những trang tài liệu chưa từng được đưa ra trước hội đồng.