Odegaard hồi sinh: Arteta tìm ra công thức mới cho Arsenal

Không ai nói với bạn điều này: Arsenal không cần mua thêm một số 10 đắt giá. Họ cần Martin Odegaard trở lại đúng phiên bản mà anh từng thể hiện ở Real Sociedad – một nghệ sĩ tự do, không phải một cỗ máy chạy theo bóng. Đêm Arsenal đánh bại Chelsea tại Emirates, tôi ngồi xem lại những pha bóng không có bàn thắng. Có một tình huống ở phút 23, Odegaard lùi về nhận bóng từ Gabriel, trước mặt anh là hai tiền vệ Chelsea đang bám theo. Thay vì chuyền ngang an toàn, anh xoay người một nhịp, vê bóng bằng má trong rồi tung đường chuyền vượt tuyến cho Saka. Cả sân chưa kịp hò reo vì cú kết thúc của Saka đi chệch cột, nhưng Arteta đã vỗ tay liên tục ở đường pitch. Khoảnh khắc ấy nói lên tất cả: Odegaard đã được giải phóng. Người ta gọi tôi là kẻ phá đám. Tôi gọi đó là nhìn trước bước chạy. Mà ở đây, bước chạy của Arteta đã thấy từ trước khi ai kịp chê trách ông vì giữ Odegaard ở vai trò con thoi. Bối cảnh của vấn đề? Trong 3 trận đầu mùa, Arsenal trình diễn thứ bóng đá bế tắc đáng sợ. Họ cầm bóng hơn 60% nhưng chỉ tạo ra vài cơ hội mơ hồ. Odegaard bị kéo vào trung lộ, phải tham gia phòng ngự quá sâu và hiếm khi xuất hiện trong vòng cấm. Chính vì thế, khi bài phân tích “Maestro Odegaard Reborn, Arteta Finds New Formula for Arsenal” chỉ ra rằng Odegaard đã đá 4 trận ở Premier League, trong đó có trận thắng Chelsea ngày 6/9 trên sân nhà, tôi không ngạc nhiên. Điều tôi ngạc nhiên là cách Arteta dám phá bỏ chính cấu trúc 4-3-3 mà ông đã xây dựng suốt ba mùa. Đây là phần cốt lõi, thứ mà những ai chỉ nhìn vào tỉ số sẽ bỏ qua: Arteta không còn dùng Odegaard như một số 8 thuần túy. Anh được đặt ở vị trí số 10 tự do, nhưng sự tự do đó nằm trong một khuôn khổ rất rõ ràng. Khi Arsenal triển khai bóng từ phần sân nhà, Odegaard được phép lùi xuống tạo thành tam giác với Rice và một trung vệ. Chelsea theo kèo tiền vệ người Na Uy, kéo theo đó là trung vệ của họ bị kéo giãn, và khoảng trống giữa tuyến tiền vệ và hậu vệ Chelsea bị xé toạc. Không có bàn thắng nào trong trận đấu đó đến từ một pha phối hợp phức tạp. Nhưng thứ bóng đá mà Arsenal trình diễn mới là thông điệp. Odegaard liên tục xuất hiện ở “ổ gà” giữa hai hàng phòng ngự – nơi mà các cầu thủ Chelsea không biết ai là người phải bắt anh. Khi hậu vệ cánh của Chelsea dâng cao hỗ trợ tấn công, Odegaard ngay lập tức dạt sang hành lang phải, nhưng không phải để nhận bóng mà để kéo Gusto khỏi vị trí. Hành lang ấy để trống cho Saka bó vào trong. Bài phân tích mà tôi có trong tay không đưa ra một danh sách đồ sộ những con số, nhưng nó nhấn mạnh một thống kê quan trọng: Odegaard có số lần chạm bóng trong khu vực giữa sân đối phương cao nhất so với bất kỳ cầu thủ Arsenal nào khác. Điều đó nghe có vẻ mơ hồ, nhưng nó chứng minh một điều: thủ lĩnh của Arsenal không còn bị đày ra biên như mùa trước. Anh được chơi ở nơi anh gây sát thương lớn nhất – ngay trước mặt hàng hậu vệ. Hãy để tôi nói thẳng quan điểm của mình lúc này: Arteta không tìm ra công thức mới từ trên trời rơi xuống. Ông tìm thấy nó từ việc chấp nhận rằng Odegaard không phải một cầu thủ chạy cánh, không phải một tiền vệ phòng ngự, mà là một “số 10 đích thực” – thứ bóng đá mà người ta tưởng đã chết từ sau thời Mesut Ozil. Tiki-taka không chết. Nó chỉ lộ ra giới hạn của những kẻ học trò vô hồn. Arsenal không cần kiểm soát bóng vô nghĩa. Arsenal cần kiểm soát những khoảng trống, và Odegaard chính là tấm bản đồ dẫn đến những khoảng trống đó. Tất nhiên, tôi có thể sai. Đây là phần tôi muốn độc giả soi xét. Liệu công thức mới của Arteta có thực sự bền vững, hay chỉ là sản phẩm của một trận đấu mà Chelsea chủ động chơi lùi sâu và để lộ quá nhiều khoảng trống? Các đội bóng dưới cơ Arsenal thường đá với 5 hậu vệ và không bao giờ bị kéo giãn như Chelsea. Khi đó, Odegaard sẽ đối mặt với những hàng người dày đặc trong vòng cấm, và bài toán “tự do” của cậu ấy có thể trở thành vô nghĩa. Arteta cần thêm một phương án B – có thể là việc sử dụng Havertz như một số 9 ảo, hoặc để Timber dâng cao thành trung vệ thứ ba – nếu không, mọi thứ sẽ quay lại vạch xuất phát. Nhưng tôi không viết bài này để dè chừng. Tôi viết để đặt một mốc kiểm chứng. Hãy nhìn vào Odegaard trong bốn trận tiếp theo của Arsenal. Nếu cậu ấy vẫn được chơi với vai trò số 10 tự do, và số lần chạm bóng trong vòng cấm đối phương tăng lên, thì công thức mới này không phải là một mẹo vặt chiến thuật nhất thời. Nó là sự khai sáng. Còn nếu Arteta lại lùi Odegaard về để bịt khoảng trống trước hàng thủ, thì tất cả những gì chúng ta vừa thấy ở trận gặp Chelsea chỉ là một đêm nổi loạn. Hẹn gặp lại sau mười vòng đấu. Đêm tôi viết những dòng này, cả nước Anh đang hát về chiến thắng của Arsenal. Ba tuần sau họ hiểu vì sao tôi không vội hát. Tôi chỉ mỉm cười khi nhìn thấy Odegaard bước ra sân với đôi chân nhún nhảy. Một nghệ sĩ được trả lại cây đàn của mình – đó mới là điều đáng xem.